Avrupa ve Rusya, ExoMars ile Mars'a İniyor; Tarihi Göreve Günler Kaldı


Bilim dünyasının yeni popüler hedefi olan Mars adeta bilinenleri ve bilinmeyenleri ile bizleri şaşırtamaya devam ediyor. 2024-2030’lu yıllarda Mars’a canlı kanlı insan göndermenin planları yapılırken hali hazırda Mars’ın derin analizleri de yapılmaya devam ediyor. Özellikle NASA’nın Curiosity yüzey aracı Mars hakkında değerli verileri bir süredir bizlere gönderiyor.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Rus Federal Uzay Ajansı‘nın (Roscosmos) ortaklaşa geliştirdiği ExoMars adlı tarihi görev adeta nefesleri tutturdu. 19 Ekim’de Mars’a ulaşacak olan ExoMars, 16 Ekim tarihinde iki farklı parçaya daha doğrusu araca ayrılacak. İlk parça bir yörünge uydusu olan Trace Gaz Uydusu (TGO), ikinci parça ise yüzey aracı Schiaparelli araçlarından oluşuyor. 19 Ekim tarihinde TGO, Mars’ın alçak yörüngesine yerleşirken Schiaparelli‘de yüzeye inişini yapacak.

Görevin Amacı ne?

ExoMars görevinin amacı Mars’ta hayatın olup olmadığını yada önceden var olup olmadığını bulmak. Bu yüzden bu görev esasında iki kısımdan oluşuyor. Görevin ilk ayağı önmüzdeki hafta gerçekleşecek ve TGO yörüngeye, Schiaparelli’de yüzeye iniş yapacak. Görevin ikinci ayağı ise 2020’de fırlatılacak olan gözlem aracı ile başlayacak. 

TGO, Schiaparelli ve Gözlem Aracı
TGO, Schiaparelli ve Gözlem Aracı

TGO yörüngeye oturduğunda metan gazı, su buharı ve diğer gaz izlerini arayayacak. Metan gazı önemli çünkü bu biyolojik bir süreç sonrasında oluşuyor. Curiosity gözlem aracının Mars’ta metan gazı bulması bir yaşam belirtisine, yada önceden var olmuş bir hayata işaret ediyor olabilir. TGO‘nun bir diğer görevi ise 2020’de fırlatılacak olan gözlem aracı için en iyi iniş noktasını bulmak olacak.
Schiaparelli’nin görevi ise aslında çok karmaşık değil. Schiaparelli‘nin ana görevi geliştirilen yeni iniş takımlarının test edilmesi. Ayrıca gezegendeki elektrik alanlarını da ölçecek. Bu ölçümler sonraki görevler için önemli bir konuma sahip. Bunun yanında yüzeyde jeolojik ve biyolojik yaşam izi bulmak için toprak örnekleride toplayacak.
Hemen alttaki videoda Schiaparelli‘nin iniş animasyonu bulunuyor.

TGO ve Schiaparelli‘nin işleri aslında tamamen otomatik bir şekilde ilerleyecek. Zira takdir edersiniz ki bu araçları dünyadan kontrol etmek gecikme nedeniyle hayli zor ve çok riskli. Bu yüzden iki aracında görevi önceden programlanmış durumda. Hatta ESA yetkilisi Michel Denis, sadece bu programlamanın bile büyük bir başarı olduğunu belirtiyor. Tabi bu durum birazda ”one shot one kill” işine benziyor yani eğer bir sorun olursa tekrar deneme gibi bir seçenek olmayacak ve milyon dolarlar havaya uçacak.
Hemen aşağıdaki görselde Schiaparelli‘nin iniş aşamalarını görebilirsiniz;
exomars_2016_schiaparelli_descent_sequence_16_9-3000-x-1687

Görevin Aşamaları

-14 Mars 2016: Proton roketle fırlatılış
-16 Ekim: Schiaparelli TGO’dan ayrılacak
-19 Ekim: TGO Mars’ın yörüngesine varacak, Schiaparelli de Mars’ın yüzeyine inecek
-19-23 Ekim: Schiaparelli ölçüm alacak
-Aralık 2016-Aralık 2017: TGO’nun yörüngesi Mars’a uygun bir mesafede konuşlandırıldı
-Aralık 2017: TGO ölçümlemeye başlayacak
-2020 Yeni ExoMars misyonu: Mars yüzeyinde organik madde aramak
 


Metin Akpınar
Teknolojiyi ve popüler kültürü takip etmeyi sever, onlar hakkında yazmayı daha çok sever. Ayrıca sizden gelen soruları da cevaplamaktan hoşnut kalır; [email protected] twitter.com/MtnAKPINAR

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir