Starlink’in Önündeki Engeller Özgür Internet Rüyasının Sonu Olabilir


Bildiğiniz gibi SpaceX’in Starlink adındaki Internet projesi sadece Amerika’da değil tüm dünyada merakla takip edilmekte. Starlink projesinde yörüngeye yerleştirilen uydular aracılığıyla gigabit seviyesinde yüksek hızlı Internet hedefleniyor. Ancak bu hedef için hem Elon Musk’ın SpaceX’i hem de Starlink’in önünde ciddi engeller bulunuyor.

Öncelikle projenin ciddi bir maliyeti söz konusu. SpaceX’in her ne kadar tekrar kullanılabilir roketler gibi ciddi bir avantajı olsa da buna rağmen ilk etapta hedeflenen 12.000 uydu için maliyetin 10 milyarlarca dolar olabileceği ifade ediliyor.

Starlink’in Maliyetleri Çok Yüksek

Öyle ki her bir Starlink uydusu 1 Milyon dolara mal oluyor. Bu uyduları yörüngeye taşıyan Falcon 9’un fırlatma maliyeti ise 60 Milyon dolar civarında. Falcon 9’un her bir fırlatılışında 60 adet Starlink uydusunu yörüngeye yerleştiriyor.

Starlink projesinin tam halinde yörüngede 42.000 uydu olması planlanıyor. Sadece basit bir matematikle tüm uyduların yerleştirilmesi için 700 adet Falcon 9 ateşlemesi gerekiyor. Proje sonunda sadece Falcon 9’un maliyeti 42 Milyar dolar civarında olacak. Diğer maliyetler buna dahil bile değil. Ancak projenin devreye girmesi için elbette tamamıyla bitmesi gerekmiyor. 400 adet uydu ile Kuzey Amerika’da sınırlı, ekstradan 400 uydu ile de Dünya geneli sınırlı hizmet öngörülüyor. 12.000 uydu ile proje tam kapasite devreye girdiğinde de yıllık 30 Milyar dolardan fazla gelir sağlayacağı düşünülüyor. Bunun için ise 2025 yılı işaret edilmekte.

Tabi bu maliyetleri varsayım üzerine konuşuyoruz. Zira projenin ilk etabında 12.000 uydunun yörüngede bulunması ve tam kapasiteyle dünya geneli hizmet vermesi ifade ediliyor. İlerleyen dönemlerde ise uydu sayısı 42.000’e çıkabilir.

Yasal Engeller Büyük Sorun

Maliyetler bir yana bir diğer sorun ise regülasyonlar, yani hukuksal düzenlemeler. Şimdi Starlink bir ABD yapımı bir olay. Dolayısıyla olabildiğince özgür Internet söylemi bulunuyor, pek çok site yasaklı değil. Ancak Çin, İran Rusya ve hatta Türkiye’de dahil olmak üzere Internette sınırlamalar bulunuyor. Bunların nasıl aşılacağı büyük bir muallak.

Örneğin ülke aleyhine bir durumda yasaklanması istenilen sayfa için sürecin nasıl işleyeceği kafa karıştırıcı. Kullanıcıların da denetlenmesi bir noktada çok güç ve hatta imkansıza yakın zira Starlink’in çalışma şekli farklı.

Starlink projesi ilk duyulduğunda “özgür Internet” hayali hepimizin gözünü köre etmişti. Fakat şimdi baktığımızda Starlink’in Türkiye veya başka ülkelerde hizmet verebilmesi için bazı yasal düzenlemelerden geçmesi gerekiyor. Dolayısıyla bir sınırlama içerisine alınmaları çok olası. Yani özgür, açık Internet düşünceniz varsa çok da hayal kurmamanızı tavsiye ederim.

Starlink Nasıl Çalışıyor, Starlink’e Nasıl Bağlanılıyor?

Dediğimiz gibi Internet uydudan verilecek. Dolayısıyla uydudan size kablo sarkıtılmayacağı için bu kablosuz olarak çalışacak. Peki nasıl kullanılacak öyleyse? 2000’li yıllara dönüş yaparak. Yani çanak antenler ile. Evet yanlış duymadınız çanak anten ve receiver (uydu alıcı) ile.  Şunu da söylemeliyim, bazı ülkelerde çanak anten kullanmak bile yasak.

Tabi TV’lerde kullanılan çanakların aynı mantığı ama bunlar atmosfer olaylarından etkilenmeyecek-miş. Zira TV yayını için kullanılan uydular yörüngenin çok daha yukarılarında. Ancak yine de karlı, yağmurlu havalar hala soru işareti.

Starlink uyduları 500 kilometre ile 1200 kilometre aralığında olacak. Ve tıpkı GPS uyduları gibi dünya etrafında dönecek, yer değiştirecek. Uydular arası bağlantı ise lazer yardımıyla çok yüksek bant-genişliği ile sağlanacak ancak bunun detayları paylaşılmış değil.

Tabi bu çanak olayı biraz enteresan olabilir. Zira yukarıdaki gibi bir görüntünün şehirlerde tekrardan olması çok can sıkıcı. Tabi işin bir de mobil tarafı var. Internet uydudan olduğu için evin dışında Starlink’e telefonla bağlanmak en azından ilk etapta mümkün değil. Bunun için yerel baz istasyonlarının kurulası gerekiyor. Bu baz istasyonlarının da kurulması başlı başına hem fiziksel hem de hukuksal bir sorun.


Metin Akpınar
Teknolojiyi ve popüler kültürü takip etmeyi sever, onlar hakkında yazmayı daha çok sever. Ayrıca sizden gelen soruları da cevaplamaktan hoşnut kalır; [email protected] twitter.com/MtnAKPINAR

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir