Mars Görevleri Astronotların Beyinlerine Zarar Verebilir!


Bildiğiniz gibi dünyamız çekirdeğindeki metal dolayısıyla manyetik bir alan ile çevrelenmiş durumda. Dünyanın manyetik alanı bizleri derin uzaydaki zararlı Güneş ve kozmik ışınlardan koruyor. Ancak astoronotlar Dünya’dan uzaklara gittiklerinde bu zararlı ışınlara maruz kalacaklar. Elbette derin uzaydan kastımız Dünya yörüngesi veya Ay değil, Mars veya daha ötede ki gezegenlerden bahsediyoruz.
Önümüzdeki 10-20 yıl içerisinde Mars’a insanlı yolculukların başlayacağını da düşündüğümüzde ve gidiş yolunun epey uzun olduğunu hesaba kattığızda astronotların sağlıklarının görevler için çok önemli olduğunun farkına kısa sürede varıyoruz.

Dünya'nın Manyetik alanı. Mars'da böyle bir manyetik alan yok ancak belli başlı küçük bölgeleri korunaklı olabilir.
Dünya’nın Manyetik alanı. Mars’da böyle bir manyetik alan yok ancak belli başlı küçük bölgeleri korunaklı olabilir.

Kaliforniya Üniversitesi’nde yapılan ve Scientific Reports‘da yayınlanan bir araştırmada bilim insanları kemirgenler üzerinde deneyler yapılmış. Kemirgenler bir astronotun maruz kaldığı miktarda uzaydakine benzer radyasyona maruz bırakılmış ve beyinsel aktiviteleri gözlemlenmiş. Maruz bırakılan radyasyondan 6 ay sonra hayvanlarda beyin hasarı ve bilişsel problemlerin meydana geldiği gözlemlendi.

İnsanlarda Erken Bunamaya Neden Olabilir

Araştırmacı ekip ilk olarak deneyi geçen yıl gerçekleştirmiş ve farelerin radyasyona maruz bırakıldıktan 6 hafta sonra davranış bozuklukları ortaya çıktığı raporlandı. Araştırmalarına devam eden uzmanlar şimdiyse radyasyona uğramış hayvanların öğrenme ve hafıza testlerindede başarısız oldukları ortaya çıktı. İşin kötü yanı ise sorunların uzun bir zaman devam ettiği belirtiliyor.
Yayınladıkları makalede kozmik ışınların insalar üzerinde aşırı strese, anksiyeteye ya da acil ve beklenmedik durumlarda sakıncalı tepkiler verme hatta döndüklerinde alzheimer risklerinin ciddi oranda artabileceği söyleniyor.
Araştırma lideri Charles Limoli ve ekibi bulguları beyin hasarı boyutunda da incelemiş bulunmakta. Ortaya çıkan sonuçlar ise ürkütücü. Bilişsel sinir ağları noktasında yapılan incelemelerde radyasyona maruz kalmış hayvanların öğrenmeyi ve hafızayı mümkün kılan sinir dallarında eksilmelerin olduğunun sonucuna varıldı. Ek olarak Ayrıca ekip, kemirgenlerin beyinlerinde kalıcı iltihap olduğu bulundu, bu iltihao bağışıklık hücrelerini harekete geçirebilir ve sinir dallarına zarar verebilir.
Limoli; “Bu değişimler düzeltilmiyor ya da en azından biz tespit edemiyoruz. Bu en şaşırtıcı bulgulardan biri”
Deney kapsamında deneklerin sadece birkaç dakika olsa da bulgular aylar sonra ortaya çıkıyor. Astronotların görevleri ve kaldıkları kozmik ışın çok daha yüksek şiddetli olabilir. Hali hazırda beyni koruyacak ilaçlar geliştiriliyor ancak astronotların göreve çıkana kadar nasıl bir tepki vereceklerini bilmemiz zor. Kaldı ki Mars’ta bir de koloni kurma planlarımız var. Ek olarak NASA, astronotların gemide fazlaca vakit geçirdiği yerlerin korumasını nasıl artırabilecekleri üzerinde çalışıyor.
Kaynak ve Aytıntılı Bilgi; Scientific Reports


Metin Akpınar
Teknolojiyi ve popüler kültürü takip etmeyi sever, onlar hakkında yazmayı daha çok sever. Ayrıca sizden gelen soruları da cevaplamaktan hoşnut kalır; [email protected] twitter.com/MtnAKPINAR

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir